تکامل بهداشت صنعتی در آسیا
آسیا همیشه به عنوان یکی از متنوع ترین قاره های جهان شناخته شده است. این تنوع نه تنها در فرهنگ ها و جمعیت بسیار گسترده آن دیده می شود، بلکه در غذاها، شیوه های تولید مواد غذایی، نحوه عرضه محصولات تازه و حتی روش های سنتی پخت و پز نیز کاملا مشهود است. بسیاری از کشورهای آسیایی به داشتن بزرگترین بازارهای مرطوب، عرضه غذاهای تازه در خیابان ها و وجود هزاران رستوران کوچک و محلی معروف هستند. این ترکیب جذاب، باعث شده است که آسیا همیشه مرکز توجه گردشگران و دوستداران غذا باشد.
اما با گذشت زمان و افزایش آگاهی مردم نسبت به سلامت، نیاز به مواد غذایی ایمن، پاک و تهیه شده از یک محیط استاندارد، به شدت افزایش یافته است. این موضوع ارتباط مستقیم با مفهوم بهداشت صنعتی دارد. در طی بیست سال گذشته، بیماری هایی مانند تب خوکی آفریقایی، تب برفکی و همه گیری گسترده کوید19 باعث شدند زنجیره تامین غذا در آسیا با چالش های جدی روبه رو شود. همین بحران ها باعث شدند مصرف کنندگان و تامین کنندگان مواد غذایی با دقت بیشتری منابع تهیه غذا را انتخاب کنند و تنها مجموعه هایی را بپذیرند که قادر به رعایت اصول بهداشت صنعتی و استانداردهای ایمنی غذا باشند.
اما این سطح از آگاهی همیشه وجود نداشت. پیش از دهه 2000، بسیاری از تولیدکنندگان مواد غذایی در آسیا هیچ درک دقیقی از پروتکل های بهداشتی استاندارد یا الزامات مربوط به بهداشت صنعتی نداشتند. در آن دوران، رعایت بهداشت در محیط کار تنها شامل اقداماتی ساده مانند ریختن کمی مایع روی دست و شستن آن، عبور از کفش شوی های ابتدایی یا استفاده محدود از مواد ضدعفونی کننده بود. نبود تجهیزات استاندارد و فقدان دانش کافی باعث شده بود که ارزیابی خطرات و آلودگی ها جدی گرفته نشود و در نتیجه بهداشت صنعتی به عنوان یک اصل اساسی در صنایع غذایی تلقی نشود.
وضعیت بهداشت صنعتی سنتی در آسیا
در بسیاری از کارخانه ها و واحدهای تولیدی آسیایی، شرایط سنتی رعایت بهداشت صنعتی بسیار ناکارآمد بود. کارگران مجبور بودند در صف های طولانی بایستند تا بتوانند از یک فرآیند ابتدایی بهداشتی عبور کنند. این صف های طولانی علاوه بر اتلاف زمان، باعث افزایش تراکم افراد و در نتیجه افزایش احتمال انتقال آلودگی می شد. در برخی مجموعه ها، کارگران باید از حوضچه های قدیمی و غیر استاندارد عبور می کردند؛ حوضچه هایی که نه تنها کارایی لازم را نداشتند، بلکه خود منبع انتشار آلودگی بودند.
در صنایع فرآوری گوشت و صنایع غذایی که صدها کارگر در هر شیفت فعالیت داشتند، مشکلات بهداشت صنعتی بسیار شدیدتر بود. ورود آلودگی هایی مانند سالمونلا و انتشار سریع آن در محیط کارخانه ها کاملا شایع بود. از طرفی، مواد ضدعفونی کننده موجود در حوضچه های شستشوی کف کفش، غالبا در طول شیفت نه تعویض می شد و نه گردش مجدد داشت. این موضوع باعث می شد مایع موجود در حوضچه بعد از مدت کوتاهی کاملا آلوده شود و خود تبدیل به یک منبع انتقال باکتری شود.
وقتی کارگران وارد سالن های تولید می شدند، آب آلوده شده از روی کفش ها به تمام محوطه کارخانه انتقال پیدا می کرد. این شرایط نه تنها بهداشت محیط را به خطر می انداخت، بلکه کیفیت نهایی محصول را نیز تهدید می کرد. نبود سیستم های مدرن کنترل آلودگی و بی توجهی به اصول بهداشت صنعتی باعث شده بود که بسیاری از کارخانه ها با مشکلات جدی در کیفیت تولید روبه رو شوند.
معرفی پروتکل های بهداشتی در آسیا
در گذشته، اجرای پروتکل های بهداشتی بیشتر یک انتخاب اختیاری بود تا یک الزام قطعی. بسیاری از شرکت های بین المللی در کشورهای مختلف دنیا از استانداردهای بهداشتی مشخصی پیروی می کردند، اما وقتی به آسیا می رسید، این استانداردها اجرا نمی شد. این موضوع باعث ایجاد تفاوت قابل توجهی میان واحدهای تولیدی داخل آسیا و شرکت های مستقر در اروپا یا آمریکای شمالی شده بود.
اما طی سال های اخیر، با افزایش سطح آگاهی، تغییر قوانین، تلاش دولت ها برای ارتقای استانداردهای ایمنی غذا و همچنین رشد صنایع صادرات محور، شرکت ها ناچار شدند به سمت اجرای استانداردهای بهداشت صنعتی حرکت کنند. اکنون بسیاری از سازمان ها معیارهای خود را با استانداردهای بین المللی مانند FDA و HACCP تطبیق می دهند. این موضوع نه تنها به افزایش کیفیت تولید کمک کرده، بلکه اعتبار صنایع غذایی آسیایی را در بازارهای جهانی افزایش داده است.
بهداشت صنعتی دیگر یک توصیه نیست، بلکه یک الزام حیاتی برای تمامی کارخانه ها، به خصوص شرکت هایی است که محصولات آنها به بازارهای بین المللی صادر می شود.
چگونه بهداشت صنعتی مناسب در آسیا به یک استاندارد تبدیل خواهد شد؟
امروزه بسیاری از شرکت ها در آسیا به تدریج در حال کنار گذاشتن تجهیزات قدیمی مانند حوضچه های شستشوی کفش و روش های ابتدایی ضدعفونی هستند. این شرکت ها به سمت استفاده از تجهیزات مدرن تر مانند گیت های کنترل تردد هایژنیک، برس های مکانیزه شستشوی کف کفش، گیت های چرخشی تخصصی و دستگاه های هوشمند ضدعفونی دست حرکت کرده اند. این تجهیزات باعث می شوند بهداشت صنعتی با دقت بیشتر، سرعت بالاتر و خطای کمتر اجرا شود.
در بسیاری از کارخانه های بزرگ، کنترل دما، کنترل دسترسی، و ثبت اطلاعات به صورت همزمان با فرایند ضدعفونی انجام می شود. استفاده از این تجهیزات پیشرفته به یک استاندارد ضروری در صنایع غذایی، دارویی و حتی صنایع بسته بندی تبدیل شده است. بیشتر این استانداردها ابتدا توسط شرکت های چند ملیتی اروپایی و آمریکایی معرفی شدند و سپس به واحدهای زیرمجموعه آنها در آسیا منتقل شدند.
امروزه تقریبا تمام شرکت های بزرگ چند ملیتی حداقل یک نوع از سیستم های پیشرفته بهداشت صنعتی را در مجموعه های خود اجرا می کنند. این شرکت ها معتقدند که بهداشت باید تنها به اتاق های رختکن و حمام ها محدود نباشد، بلکه باید در تمام بخش های تولیدی اجرا شود. حتی برخی کارخانه ها اتاق های بهداشتی کاملا مستقل در محیط های باز ایجاد کرده اند تا از ورود هر نوع آلودگی جلوگیری شود.
آسیا اکنون در مسیر درستی قرار گرفته است. پیشرفت های مربوط به بهداشت صنعتی در دو دهه اخیر بسیار چشمگیر بوده است و انتظار می رود در سال های آینده شاهد افزایش بیشتر این استانداردها باشیم.
شرکت دانش بنیان ماداکتو به عنوان طراح، تولید کننده و تامین کننده گیت های هایژنیک و تجهیزات مرتبط با بهداشت صنعتی، پروژه های موفق بسیاری را در ایران اجرا کرده است. برای دریافت اطلاعات بیشتر و آشنایی با محصولات، می توانید با واحد فروش این مجموعه تماس بگیرید.
